Jak dobrać pościel do kołdry na każdą porę roku

Czas czytania: 7 minut

Co roku w październiku zmieniam typ pościeli. Bawełnę stonewashed, pod którą śpię od wiosny, chowam do szafy i wyjmuję flanelę.

Bawełna stonewashed jest chłodna, kiedy się kładę, i szybko znowu się wychładza. Flanela od początku nie jest taka zimna. Mam wrażenie, jakby łóżko było już nagrzane.

Osoby, które kupują nasze kołdry, często pytają mnie, jaką poszwę polecam i gdzie jej szukać. Zawsze odpowiadam, że to zależy, i zaczynam dopytywać. Łatwo Ci się przegrzać czy raczej marzniesz? Ile stopni masz w sypialni? Budzi Cię wilgoć pod kołdrą, czy długo nie możesz się rozgrzać? Poszwa to warstwa, której skóra dotyka przez całą noc, i to od niej zależy, czy ciepło i wilgoć, z którymi radzi sobie kołdra, w ogóle mogą przez nią przejść. Dlatego dobór poszwy zależy od tego, jak śpisz.

Ten tekst to dłuższa wersja takiej rozmowy: czym powinna się wyróżniać dobra poszwa, czym różnią się tkaniny dostępne w sklepach i gdzie szukam poszwy do kołdry z alpaki.

„Flanela od początku nie jest taka zimna. Mam wrażenie, jakby łóżko było już nagrzane.”

Agnieszka Sela, założycielka UNWONTED

Czym wyróżnia się dobra poszwa

Dobrej poszwy się nie zauważa. Kładziesz się do łóżka i czujesz, że pasuje do pory roku, przesypiasz noc bez budzenia się w wilgotnej pościeli, a po stu praniach poszwa nadal jest miękka i cała. W praktyce chodzi o sześć cech.

Przepuszcza wilgoć. W nocy ciało oddaje wilgoć w postaci pary wodnej. Tkaniny bardzo się różnią tym, ile jej przyjmują: w warunkach standardowych poliester wchłania około 0,4% swojej masy, bawełna około 8,5%, a wiskoza około 13%. Poszwa, która przyjmuje wilgoć i oddaje ją dalej, utrzymuje suche powietrze przy skórze. Poszwa, która tego nie robi, zatrzymuje wilgoć między Tobą a kołdrą, nawet jeśli wypełnienie jest bardzo dobre. Kołdra z alpaki przyjmuje parę wodną i stopniowo oddaje ją do pokoju, ale tylko wtedy, gdy wilgoć może do niej dotrzeć przez poszwę.

Jest przyjemna od pierwszego dotyku. Jedne tkaniny są chłodne, kiedy kładziesz się do łóżka, inne wydają się ciepłe od pierwszej chwili. Naukowcy zajmujący się tekstyliami mierzą to jako odczucie ciepła lub chłodu tkaniny, czyli to, jak szybko odbiera ona ciepło skórze w pierwszych chwilach kontaktu. Gładkie, płasko tkane materiały dotykają skóry w wielu miejscach i szybko odbierają ciepło, więc wydają się chłodne. Szczotkowanie podnosi włókna w miękki meszek. Tkanina dotyka wtedy skóry w mniejszej liczbie miejsc i zatrzymuje warstwę powietrza, więc odbiera ciepło wolniej. W badaniu tkanin z meszkiem przepływ ciepła przez stronę z meszkiem był w pierwszej chwili istotnie mniejszy niż przez stronę gładką, a wcześniejsze prace pokazały, że im bardziej puszysta powierzchnia tkaniny, tym mniej chłodna się wydaje. Latem przyda się uczucie chłodu, w zimnej sypialni uczucie ciepła.

Jest odpowiednio gęsto utkana. Poszwa chroni kołdrę przed kurzem, złuszczonym naskórkiem i codziennym brudem. Gęściej utkana tkanina robi to lepiej, ale bardzo gęsta przepuszcza mniej powietrza, dlatego dobra poszwa ma gęstość dobraną do pory roku.

Można ją prać w wysokiej temperaturze. Kołdrę z alpaki wystarczy wietrzyć i czyścić punktowo, więc o higienę dba poszwa. Bawełnę i len zwykle można prać w 60°C, czyli w temperaturze, którą szpitalne poradniki zalecają dla pościeli osób uczulonych na roztocza kurzu domowego.

Nie zawiera szkodliwych substancji. Certyfikat OEKO-TEX STANDARD 100 oznacza, że tkaninę przebadano pod kątem substancji szkodliwych dla zdrowia. GOTS idzie dalej i potwierdza, że bawełna jest organiczna i przetworzona zgodnie z określonymi zasadami środowiskowymi i społecznymi.

Ma dokładnie właściwy rozmiar. Za mała poszwa ściska wypełnienie, a w za dużej kołdra się przesuwa i zwija. Kupuj poszwę dokładnie w rozmiarze kołdry.

Tkaniny, które znajdziesz w sklepach

Najpopularniejsza jest zdecydowanie bawełna, która ma około 63% rynku pościeli. Często spotkasz też poliester i mieszanki bawełny z poliestrem, len, jedwab oraz włókna z masy drzewnej, takie jak lyocell i wiskoza, często sprzedawana jako bambus.

Na metkach mieszają się trzy różne rzeczy. Włókno to surowiec, z którego zrobione są nitki, na przykład bawełna albo len. Splot lub dzianina to sposób, w jaki nitki są ze sobą połączone, na przykład perkal, satyna albo jersey. Wykończenie to to, co dzieje się z tkaniną później, na przykład pranie z kamieniami (stonewashed) albo szczotkowanie. Ta sama bawełna może być sztywna i szeleszcząca, jedwabiście gładka, miękka albo ciepła, zależnie od splotu i wykończenia, więc warto wiedzieć, do której z tych trzech rzeczy odnosi się nazwa.

Len

Co to jest: włókno z łodygi lnu, zwykle tkane splotem płóciennym, w którym nitka przechodzi na zmianę nad i pod drugą. Pościel lnianą często sprzedaje się już wypraną albo stonewashed, dzięki czemu od początku jest miękka.

Jak się sprawdza: włókna są długie i gładkie, tkanina łatwo przepuszcza powietrze i izoluje słabiej niż bawełna, więc jest chłodna i szybko schnie. Przegląd badań nad snem opublikowany w 2024 roku w Journal of Sleep Research wykazał, że w ciepłych warunkach pościel lniana poprawiała jakość snu w porównaniu z pościelą z mieszanki bawełny i poliestru. Nieprany len jest na początku sztywny i mięknie z każdym praniem.

Najlepiej sprawdzi się latem, u osób, którym jest ciepło przez cały rok, oraz przy nocnych potach i uderzeniach gorąca, na przykład w okresie menopauzy. Szybko schnie i można go prać w wysokiej temperaturze tak często, jak trzeba.

Bawełna

Bawełna jest miękka, przyjmuje wilgoć i dobrze znosi pranie. Bawełniane poszwy różnią się przede wszystkim splotem i wykończeniem.

Perkal to splot. Nitki krzyżują się gęsto, jedna nad, jedna pod, co daje gładką, sprężystą i matową tkaninę, chłodną w dotyku. Nowy perkal jest sztywny i mięknie po wielu praniach. Najlepiej sprawdzi się od wiosny do jesieni, a latem u osób, które nie przepadają za lnem.

Satyna to splot. Każda nitka przechodzi nad kilkoma nitkami, zanim przejdzie pod jedną, więc większa jej część leży na powierzchni. Tkanina jest gładka, lekko błyszcząca i ciężko się układa, a zwykle jest też gęstsza niż perkal, więc trzyma trochę więcej ciepła. Najlepiej sprawdzi się jesienią i zimą.

Bawełna stonewashed to wykończenie. Tkaninę, zwykle o splocie płóciennym, czasem perkal, po utkaniu albo uszyciu pierze się z pumeksem lub enzymami. To zmiękcza włókna, więc tkanina od pierwszej nocy jest miękka i swobodna, a do tego ma naturalnie pognieciony wygląd i nie wymaga prasowania. Najlepiej sprawdzi się wiosną i jesienią.

Kora i krepa to marszczone bawełny. Kora, czyli seersucker, dostaje swoje pofalowane paski już przy tkaniu, kiedy część nitek ma inne naprężenie niż pozostałe. Krepa zawdzięcza pomarszczoną powierzchnię mocno skręconym nitkom albo wykończeniu. W obu przypadkach tkanina dotyka skóry w mniejszej liczbie miejsc, jest przewiewna i nie wymaga prasowania. Najlepiej sprawdzi się latem.

Flanela, czyli bawełna szczotkowana, to wykończenie. Po utkaniu powierzchnię szczotkuje się tak, żeby cienkie włókna uniosły się w miękki meszek. Meszek zatrzymuje cienką warstwę powietrza i dotyka skóry w mniejszej liczbie miejsc, dlatego flanela wydaje się ciepła od pierwszej chwili. Pod taką pościelą śpię zimą. Najlepiej sprawdzi się zimą i w chłodnych sypialniach.

Jersey to dzianina, a nie tkanina. Nitka tworzy oczka jak w T-shircie, zamiast się krzyżować, więc materiał jest rozciągliwy, miękki i lekko przylega do ciała, przez co wydaje się ciepły. Najlepiej sprawdzi się jesienią i zimą u osób, które lubią miękki, otulający dotyk.

Jedwab

Co to jest: naturalne włókno białkowe wytwarzane przez jedwabniki. W pościeli jedwab tkany jest zwykle splotem satynowym, który daje charakterystyczny połysk.

Jak się sprawdza: jest bardzo gładki i lekki, przyjmuje sporo wilgoci. Jest drogi i delikatny, a większość jedwabnej pościeli trzeba prać w niskiej temperaturze, ręcznie albo w programie delikatnym, więc nie może dbać o higienę łóżka tak jak bawełna i len.

Najlepiej sprawdzi się jako poszewka na poduszkę dla osób, które chcą gładkiej powierzchni dla skóry i włosów, a mniej jako poszwa na kołdrę.

Lyocell i wiskoza bambusowa

Co to jest: włókna, które powstają przez rozpuszczenie masy drzewnej lub bambusowej i uprzędzenie z niej nowych nitek. Lyocell, sprzedawany też pod marką Tencel, i wiskoza powstają w różnych procesach. Poszwa sprzedawana jako bambusowa to prawie zawsze wiskoza z masy bambusowej, a nie naturalne włókno bambusa.

Jak się sprawdza: jest gładki, lekko błyszczący, chłodny w dotyku i przyjmuje więcej wilgoci niż bawełna. Zwykle wymaga prania w niższej temperaturze niż bawełna.

Najlepiej sprawdzi się latem i u osób, które pocą się w nocy.

Poliester, mikrofibra i mieszanki bawełny z poliestrem

Co to jest: poliester to włókno syntetyczne z ropy naftowej. Mikrofibra to poliester przędzony w bardzo cienkie nitki, często szczotkowany, żeby był miękki. Mieszanki łączą bawełnę z poliestrem, często pół na pół.

Jak się sprawdza: jest tani, lekki, szybko schnie i rzadko się gniecie. Poliester prawie nie wchłania wilgoci, więc wilgoć oddawana przez ciało zostaje między Tobą a kołdrą i w łóżku robi się duszno i wilgotno. Mieszanki zachowują się gdzieś pomiędzy bawełną a poliestrem.

Najlepiej sprawdzi się w pokoju gościnnym i na krótkie pobyty. W połączeniu z kołdrą z naturalnym wypełnieniem działa wbrew niemu.

Idealna para - TAMEKO

TAMEKO to kopenhaskie studio tekstylne, z którym w 2026 roku wspólnie pościeliliśmy łóżko w instalacji Summer Nights podczas 3daysofdesign. Pościel TAMEKO projektuje Space Copenhagen i spełnia wszystkie opisane wyżej warunki: powstaje wyłącznie z naturalnych włókien, lnu i bawełny, ma certyfikat OEKO-TEX, można ją prać w 60°C, a jej biele, naturalne beże i szarości dobrze wyglądają przy naturalnym kolorze runa alpaki. Jest dostępna w dwóch tkaninach.

Poszwa lniana Merrow: 100% europejskiego lnu o splocie płóciennym, 160 g/m², w kolorach białym, naturalnym i jasnoszarym.

Poszwa bawełniana Cove: bawełna stonewashed, 110 g/m², miękka od pierwszej nocy, w kolorach białym, naturalnym i ciepłym szarym.

Jak dobrać poszwę TAMEKO do kołdry UNWONTED

1. Wybierz tkaninę według pory roku i tego, jak śpisz.

Jeśli łatwo Ci się przegrzać, Merrow sprawdzi się przez cały rok, także z kołdrą zimową. Jeśli marzniesz, wybierz Cove. TAMEKO nie ma w ofercie flaneli, więc w najzimniejsze noce połóż na kołdrze jeden z ich pledów: bawełniany Tate, lniany Dale albo koc Ren z alpaki. Dodatkowa warstwa na wierzchu daje więcej ciepła i nie zatrzymuje wilgoci, którą ciało oddaje w nocy.

Zimą chłodną poszwę łatwo też ogrzać termoforem. Włóż go pod kołdrę kilka minut przed pójściem spać, a kiedy się położysz, poszwa będzie już ciepła, trochę jak flanela. Napełnij termofor najwyżej do dwóch trzecich wodą, która się zagotowała i postała kilka minut, i wyjmij go, kiedy kładziesz się do łóżka.

2. Wybierz poszwę dokładnie w rozmiarze kołdry.

3. Skompletuj pościel. Cove jest też dostępna jako prześcieradła z gumką na materace o szerokości od 90 do 180 cm, a Merrow i Cove także jako poszewki na poduszki w standardowych europejskich rozmiarach. Wybieraj i łącz kolory tak, jak lubisz.

Kołdra z alpaki UNWONTED

100% runa polskiej alpaki w powłoce z bawełny organicznej GOTS. Całoroczna 400 g/m² lub zimowa 600 g/m².

Wybierz rozmiar i ciepłotę kołdry

Pielęgnacja poszwy i kołdry

Poszwę pierz tak często, jak chcesz, zgodnie z metką. Kołdrę regularnie wietrz, najlepiej na zewnątrz, i w razie potrzeby czyść punktowo. Kołdry z alpaki nigdy nie pierz w gorącej wodzie i nie susz w suszarce, bo włókno się filcuje. Jeśli kołdra zawsze jest w poszwie, sama wymaga bardzo niewiele. O wyborze między naszymi dwiema ciepłotami przeczytasz w poradniku kołdra całoroczna czy zimowa, a o rozmiarach w poradniku jak dobrać rozmiar kołdry.